Kontynuacja prowadzenia firmy po śmierci przedsiębiorcy

Przedsiębiorca umiera, i co dalej? Nowe prawo wprowadza tzw. zarząd sukcesyjny. Czym jest ta nowa instytucja prawa? Tłumaczy Siekańska, notariusz w Imielinie.

25 listopada 2018 roku weszła w życie ustawa o zarządzie sukcesyjnym osoby fizycznej. Ustawa reguluje zasady tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEiDG oraz kontynuowania tego przedsiębiorstwa. Tymczasowy zarząd po śmierci przedsiębiorcy realizowany jest w formie zarządu sukcesyjnego, nowej instytucji prawnej.

Zarządca sukcesyjny jest podmiotem uprawnionym i odpowiedzialnym za prowadzenie przedsiębiorstwa od chwili śmierci przedsiębiorcy do momentu zakończenia postępowania spadkowego. Wprowadzenie powyższej instytucji rozwiązuje dotychczasową sytuację. Dotąd w trakcie trwania postępowania spadkowego, aż do czasu ustalenia przez sąd kręgu spadkobierców, nie można było zupełnie nic załatwić w związku z pozostawioną działalnością gospodarczą.

Podstawowym pojęciem wprowadzonym przez ustawę jest pojęcie przedsiębiorstwa w spadku. Jest to zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do wykonywania działalności gospodarczej i stanowiących majątek przedsiębiorcy w chwili jego śmierci. Na skutek śmierci przedsiębiorcy, w skład przedsiębiorstwa w spadku wchodzą również składniki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą objęte wspólnością majątkową małżeńską. Ustawodawca uznaje przedsiębiorstwo w spadku za wyodrębnioną masę majątkową, która z woli przedsiębiorcy albo jego spadkobierców może zostać – po śmierci dotychczasowego uprawnionego – poddana zarządowi sukcesyjnemu.

Zarządcę sukcesyjnego można ustanowić na dwa sposoby.

Pierwszy, jeszcze za życia przedsiębiorcy - on sam wydaje oświadczenie o powołaniu zarządcy, wymagana jest też zgoda potencjalnego zarządcy na powołanie jego osoby (forma pisemna). Konieczny jest wpis zarządcy sukcesyjnego do CEiDG.

Drugi sposób, po śmierci przedsiębiorcy – w ciągu 2 miesięcy od śmierci przez podmioty wymienione w ustawie: małżonka przedsiębiorcy dysponującego udziałem w przedsiębiorstwie w spadku, spadkobiercę ustawowego lub testamentowego, pod warunkiem przyjęcia spadku. Do powołania zarządcy po śmierci wymagana jest zgoda uprawnionych, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85%, wyrażona w formie aktu notarialnego. Wymagany jest też wpis do CEiDG.

Po śmierci przedsiębiorcy, a przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego lub upływem terminu do jego powołania, uprawnieni spadkobiercy mogą dokonywać tzw. czynności zachowawczych, czyli niezbędnych z punktu widzenia ochrony majątku przedsiębiorstwa. Czas trwania zarządu sukcesyjnego nie może być dłuższy niż 2 lata, a z ważnych powodów i za zgodą sądu ten termin może być wydłużony do 5 lat od chwili śmierci. Funkcję zarządcy może pełnić tylko jedna osoba w danym czasie.

Ustawa nie przewiduje żadnych szczególnych wymagań dla zarządcy. Może nim zostać osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, wobec której nie został orzeczony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie przepisów prawa upadłościowego lub kodeksu karnego. Zarządca jest upoważniony do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku.

Zarządca może dokonywać czynności zwykłego zarządu, pozostałe czynności wymagają zgody wszystkich właścicieli przedsiębiorstwa w spadku (tj. podmiotów wskazanych w art. 3 ustawy), a w braku zgody – zezwolenia sądu. Zarządca może zawierać, wykonywać i rozwiązywać stosunki zobowiązaniowe, w tym także powstałe przed śmiercią przedsiębiorcy. Ponadto ma prawo udziału w postępowaniach sądowych, administracyjnych, podatkowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Na koniec warto zaznaczyć, że zarządca może korzystać z dotychczasowej formy przedsiębiorcy z dodatkiem „w spadku” oraz z jego NIP.

Paulina Siekańska

Notariusz w Imielinie

 

POWRÓĆ DO STRONY GŁÓWNEJ
Dodaj komentarz
Aby uniknąć każdorazowego podawania nicku oraz przepisywania kodu z obrazka, zarejestruj się.
Jeśli masz swoje konto, zaloguj się.