DLACZEGO UMOWA O DOŻYWOCIE MOŻE URATOWAĆ PRZED ZACHOWKIEM?

Umowę o dożywocie myli się z darowizną. Tymczasem polega ona na przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za dożywotnią opiekę. Taka umowa jest zwolniona z zachowku.

CZYTAJ TEŻ: O DAROWIŹNIE MAJĄTKU W RODZINIE

Tzw. świadczenia dożywotnicze można ustalać indywidualnie. Kodeks cywilny wskazuje jako przykład, że nowy właściciel nieruchomości ma obowiązek przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienie, ubrania, mieszkania, światło i opał. A także zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie i sprawić własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Bez wypłaty zachowku

Mimo że nie pojawia się tutaj żadna cena sprzedaży, umowa o dożywocie należy do kategorii czynności prawnych ODPŁATNYCH, czyli typowe coś za coś. W przeciwieństwie dla umowy darowizny, która należy do czynności prawnych NIEODPŁATNYCH. I to właśnie ta odpłatność pozwala uniknąć obowiązku wypłaty zachowku.

Kodeks cywilny przewiduje, że tylko w związku z otrzymaną darowizną (a nie umową odpłatną) obdarowany musi liczyć się z obowiązkiem wypłaty zachowku spadkobiercom po śmierci darczyńcy, jeżeli w spadku po nim pozostało przez tę darowiznę niewiele majątku albo wcale.

Sprawy o zachowek

Sprawy o zachowek często mają podobne podstawy. Jedno z rodzeństwa jest bliżej ze spadkodawcą niż reszta. Pomaga mu, zajmuje się spadkodawcą, często prowadzi jego gospodarstwo domowe, pielęgnuje w chorobie, czasem wspiera nawet finansowo. Reszta rodziny się na to godzi, zasłaniając się innymi obowiązkami, pracą, itd.

Naturalnym zachowaniem wobec osoby, która się zajmuje spadkodawcą, jest chęć przekazania mu w darowiźnie często jedynego wartościowego składnika majątku – mieszkania lub domu. Tymczasem po śmierci spadkodawcy reszta rodziny wyciąga rękę po zachowek.

I to właśnie jest typowa sytuacja, w której można zawrzeć umowę o dożywocie. Oczywiście aby temu zapobiec.

Jakie różnice?

Różnicą między tymi umowami jest to, że umowa darowizny pomiędzy najbliższymi jest zwolniona od podatku od spadków i darowizn, natomiast umowa o dożywocie niezależnie od stopnia pokrewieństwa (w tym jego braku) jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych wynoszących 2% wartości nieruchomości.

Ten czynnik finansowy często jest zgubny dla przyszłych stron umowy. Dlatego że, owszem, nie zapłacą podatku od darowizny przy wizycie u notariusza, ale nie zawsze zdają sobie sprawę z tego, jak wysoki zachowek trzeba będzie zapłacić za parę/paręnaście lat.

Paulina Siekańska

Notariusz w Imielinie

 

POWRÓĆ DO STRONY GŁÓWNEJ
Dodaj komentarz
Aby uniknąć każdorazowego podawania nicku oraz przepisywania kodu z obrazka, zarejestruj się.
Jeśli masz swoje konto, zaloguj się.