CZYM TAK NAPRAWDĘ ZAJMUJE SIĘ NOTARIUSZ?

Do notariusza nie chodzimy codziennie, więc mamy prawo nie wiedzieć. A dobrze wiedzieć. Najogólniej: rolą notariuszy jest zapobieganie sporom sądowym poprzez zapewnienie pewności i bezpieczeństwa obrotu.

Notariusz jest powołany przez Ministra Sprawiedliwości i na co dzień zajmuje się sporządzaniem dokumentów zawierających wolę stron. Mogą one dotyczyć obrotu nieruchomościami, spadków, darowizn, ale również np. założenia spółki akcyjnej.

Kandydat na notariusza musi co do zasady ukończyć wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskać tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; odbyć aplikację notarialną, która obecnie trwa 3 lata i 6 miesięcy i zdać z wynikiem pozytywnym egzamin notarialny. Do 2013 roku po zdanym egzaminie notarialnym należało odbyć 2 lata obowiązkowej praktyki zwanej asesurą.

Notariusz w zakresie swoich uprawnień działa, jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Czynności dokonane przez notariusza mają charakter dokumentu urzędowego. Przy dokonywaniu czynności notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne. Rolą notariuszy w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej jest zapobieganie sporom sądowym poprzez zapewnienie pewności i bezpieczeństwa obrotu.

Jak pracuje notariusz?

W codziennej pracy notariusz sporządza i odczytuje stronom teksty aktów notarialnych (np. umowy sprzedaży, darowizny, protokoły, pełnomocnictwa, testamenty, ustanowienie służebności, ustanowienie hipoteki) oraz dokonuje poświadczeń dokumentów. W uzasadnionych przypadkach, istnieje możliwość dokonania czynności notarialnej poza siedzibą kancelarii, np. w domu, szpitalu, czy firmie klienta pod warunkiem zaistnienia szczególnych okoliczności lub też gdy wymaga tego charakter czynności notarialnej.

Oryginał aktu notarialnego podpisanego przez klientów pozostaje w kancelarii, natomiast strony oraz inne osoby uprawnione otrzymują wypisy aktu notarialnego, które mają moc prawną oryginału. Wypis jest identycznym powtórzeniem oryginału. Wypis podpisuje notariusz i opatruje pieczęcią. Wszystkie oryginały po upływie 10 lat notariusz oddaje na przechowanie do sądu rejonowego właściwego dla siedziby kancelarii, dotyczy to także przypadku, gdy kancelaria notarialna jest zlikwidowana.

Bardzo istotną kwestią jest obowiązek zachowania przez notariusza tajemnicy notarialnej, czyli wszystkiego, czego dowiedział się w związku z dokonaniem czynności oraz gdy do dokonania czynności nie doszło. Jest to jego prawnym obowiązkiem nawet po odwołaniu z funkcji notariusza. Tylko sąd może zwolnić notariusza z zachowania tajemnicy notarialnej. Naruszenie tajemnicy może spowodować bardzo poważne konsekwencje prawne, włącznie z pozbawieniem prawa prowadzenia kancelarii.

Jak wynagradzany jest notariusz?

Notariuszowi za dokonane czynności notarialne należy się tzw. taksa notarialna. Jej wysokość za konkretną czynność notarialną została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, które obowiązuje jednakowo wszystkich notariuszy w Rzeczypospolitej Polskiej. Najczęściej wysokość taksy zależy od wartości przedmiotu czynności notarialnej, istnieją jednak wyjątki od tej reguły, w tym sporządzenie testamentu, potwierdzenie dziedziczenia czy umowy majątkowe między małżonkami, kiedy zawsze obowiązuje sztywna stawka. Poza taksą notarialną notariusz pobiera także należne podatki i opłaty sądowe. W przeciwieństwie do taksy notarialnej, podatki i opłaty sądowe nie podlegają negocjacjom.

Dla wywołania skutków prawnych przez daną czynność prawną zwykle niezbędne są pewnego rodzaju dokumenty lub w przypadku, gdy dokonujemy czynności za osobę trzecią – upoważnienia. Dlatego, by wizyta u notariusza przebiegła sprawnie, lepiej zawczasu dowiedzieć się, które z nich są wymagane i dostarczyć je notariuszowi jeszcze przed spotkaniem. Najlepszym wyjściem jest uzyskanie niezbędnych informacji, dzwoniąc do kancelarii.

Na koniec warto dodać, że notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych, tzn. czy jest w pełni władz umysłowych. Także nie wolno notariuszowi dokonać czynności sprzecznej z prawem.

Paulina Siekańska

Notariusz w Imielinie

 

POWRÓĆ DO STRONY GŁÓWNEJ
Dodaj komentarz
Aby uniknąć każdorazowego podawania nicku oraz przepisywania kodu z obrazka, zarejestruj się.
Jeśli masz swoje konto, zaloguj się.