TAJEMNICA LASU GOŁYS. HISTORIA ZBŁĄKANYCH LOTNIKÓW

Na bieruńskiej Kolonii kończy się zimowy dzień, nie słychać huku armat ani wybuchów bomb, mieszkańcy kładą się do snu. Zapada cisza. I nagle ok. godz. 21 przerywa ją ryk, ludzie wybiegają na podwórka. Zauważają na bezchmurnym niebie, jak od strony Oświęcimia leci samolot oświetlony snopami świateł reflektorów, ciągnąc za sobą warkocz ognia. W tej samej chwili odzywa się artyleria przeciwlotnicza ustawiona na Zarzynie w Ścierniach.

12 stycznia 1945 roku radziecki 1. Front Ukraiński rozpoczyna operację sandomiersko-śląską, która była częścią operacji wiślańsko-odrzańskiej. Natomiast lotnictwo radzieckie w tym czasie prowadzi zmasowane naloty na obiekty militarne i przemysłowe, próbując tym sparaliżować niemieckie tyły. Wieczorem 19 stycznia 1945 roku, siłami dwóch korpusów powietrznych, lotnicy radzieccy wyruszają z zadaniem zbombardowania węzła kolejowego w Morawskiej Ostrawie.

Tymczasem na bieruńskiej Kolonii kończy się zimowy dzień, nie słychać huku armat ani wybuchów bomb, więc mieszkańcy w spokoju kładą się do snu. Zapada wieczorna cisza. Nagle około godziny 21 tę ciszę przerywa przerażający ryk, zaniepokojeni ludzie wybiegają na podwórka, by sprawdzić co się dzieje i zauważają na bezchmurnym niebie, jak od strony Oświęcimia leci samolot oświetlony snopami świateł reflektorów, ciągnąc za sobą warkocz ognia.

Widok na las Gołys z szosy pszczyńskiej (ul. Turystyczna)

W tej samej chwili odzywa się artyleria przeciwlotnicza ustawiona na Zarzynie w Ścierniach. Wskutek ostrzału samolot traci część skrzydła i przechyla się na lewo. Na niebie pojawia się biała czasza spadochronu, a po kilku sekundach druga, natomiast samolot, tracąc wysokość, szerokim łukiem okrąża Bieruń Stary. Następnie, lecąc w przeciwnym kierunku, przemyka nisko nad wzniesieniem Chełmeczki i z takim hukiem spada na las Gołys, że w pobliskich domach pękają szyby.

Paliwo z rozdartych zbiorników rozlewa się po lesie i wybucha potężny pożar. Płomienie są tak wielkie, że gospodarze najbliższych zabudowań uciekają w panice.

Lej utworzony wskutek uderzenia samolotu

Niedaleko miejsca katastrofy pojawił się jeden z lotników. Jego spadochron zaczepił się jednak o konary wysokiego dębu. Widać go wyraźnie na tle płonącego lasu, jak nerwowo szarpiąc linki, próbuje sie uwolnić. Nagle następuje potężny wybuch - to prawdopodobnie eksplodują bomby znajdujące się na pokładzie samolotu. Fala uderzeniowa jest tak ogromna, że w jednej chwili gasi pożar, niczym zdmuchnięty płomień świeczki.

W kłębowisku dymu i pyłu, jakie unosiły się nad lasem, słychać jeszcze pojedyncze wystrzały rozgrzanej przez płomienie amunicji z broni pokładowej. Po chwili z głębi ktoś przeraźliwie krzyczy po niemiecku: "Hans lebs du?" (Hans, żyjesz?). To nawołują się niemieccy wartownicy, którzy pilnowali składu amunicji i sprzętu wojskowego, który rozciągał się na całej długości Gołysa aż po Zakłady Chemiczne "Lignoza".

Jak się okazało, samolot runął kilkadziesiąt metrów od ułożonych w sterty skrzyń z amunicją. Przerażony Hans, widząc nadlatujący prosto na niego samolot, wskoczył do rowu, gdzie eksplozja przysypała go ziemią. I byłaby to jeszcze jedna ofiara tej katastrofy, gdyby nie szybka pomoc kamratów, którzy odkopali oszołomionego żołnierza.

Rankiem następnego dnia oczom świadków ukazał się makabryczny widok: wokół pełno rozrzuconych części samolotu i rozdartych jak papier blach aluminiowych.

Parę metrów od kapliczki, na zakręcie przy ulicy Bojszowskiej, leży ciało jednego z lotników, który prawdopodobnie próbował wyskoczyć lub wypadł z płonącego samolotu tuż przed uderzeniem o ziemię. Wskazywały na to obrażenia nóg. Zginął także lotnik, który zawisł na spadochronie (niestety trudno powiedzieć, jaka była przyczyna). Kolejne dwa ciała odnaleziono w przełamanym wraku samolotu. Wszystkich poległych lotników niemieccy żołnierze pochowali we wspólnej mogile, tuż przy rozbitej maszynie.

Tu zginął jeden z lotników

Tajemnica lasu Gołys

Przez długi czas las Gołys na bieruńskiej Kolonii skrywał swoją tajemnicę. Dopiero kilka lat poszukiwań, analiza znalezionych na miejscu katastrofy fragmentów samolotu, relacje nielicznych świadków oraz współpraca z najlepszymi znawcami tematyki lotniczej okresu II wojny światowej dała imponujące rezultaty.

Tego dnia, czyli 19 stycznia 1945 roku, wieczorem spod lwowskiego lotniska wystartowała załoga pod dowództwem pilota lejtnanta gwardii Aleksieja Boczina na pokładzie samolotu B-25 Mitchell. Był to dwusilnikowy średni bombowiec amerykańskiej produkcji (około 860 sztuk maszyn tego typu przekazano w okresie II wojny światowej do ówczesnego Związku Radzieckiego w ramach pomocy "Lend-Lease"). Z samolotów tych, które w zasadzie były samolotami taktycznymi, czyli do bezpośredniego wsparcia wojsko, Rosjanie utworzyli elitarne jednostki nazwane "Awiacija Dalniego Diejstwija". W skrócie ADD, czyli Lotnictwo Dalekiego Zasięgu, przemianowane w końcu 1944 roku na 18. Armię Lotniczą. Jednak wszystko wskazuje na to, że samolot ten nie doleciał nad cel, a dla większości załogi było to ostatnie zadanie bojowe.

Śmiercią lotnika zginęli: drugi pilot - młodszy lejtnant gwardii 21-letni Nikołaj Fiodorowicz Korolew, nawigator - młodszy lejtnant gwardii Georgij Iwanowicz Bander (21 lat), strzelec-radiotelegrafista - sierżant gwardii Michaił Fiodorowicz Szackij (19 lat) i strzelec pokładowy - młodszy sierżant gwardii Władymir Andriejewicz Pulkow (18 lat). Służyli w 15 Gwardyjskim Pułku Lotnictwa Bombowego z 14 Gwardyjskiej Dywizji Bombowej, 4. Gwardyjskim Korpusie Bombowym, 18. Armii Lotniczej. 23 marca 1952 roku ciała poległych lotników zostały ekshumowane z lasu Gołys i przeniesione na cmentarz żołnierzy radzieckich w Pszczynie.

Dowódca Aleksiej Boczin, skacząc na spadochronie, wylądował w okolicy Ścierń, gdzie został przechwycony przez niemieckich żołnierzy z kolumny marszowej, która w tym czasie wycofywała się z Oświęcimia i następnego dnia wywieziony w głąb Niemiec. Nie wiadomo jednak dlaczego samolot, którego celem była Morawska Ostrawa, wleciał nad Oświęcim, który był silnie broniony przez niemiecką artylerię przeciwlotniczą. Sam Boczin po powrocie z niewoli 18 maja 1945 roku w swoim raporcie wskazuje samolot Messerschmitt 109 jako sprawcę zestrzelenia, czego nie potwierdzają jednak raporty niemieckie ani relacje pozostałych załóg.

W literaturze lotniczej z tego okresu nie brakuje opisów sytuacji, w których pilot bombowca ścigany przez myśliwiec celowo wlatuje nad obszar obrony przeciwlotniczej, aby "urwać się" od intruza. Wówczas mniejszy i bardziej narażony na uszkodzenia samolot myśliwski musi zawrócić. Czy właśnie tak było, czy też załoga najzwyczajniej zgubiła drogę i omyłkowo wleciała nad obszar Oświęcimia? Trudno określić. Wiadomo jednak, że skutki tej decyzji były w konsekwencji tragiczne dla samolotu i jego załogi.

Roman Golus (skróty pochodzą od redakcji)


Źródła:

1. Archiwum OBD "Memoriał" Monino (Rosja)

2. Archiwum Państwowe w Katowicach o. Pszczyna

3. Wspomnienia generała lotnictw Aleksandra Wasyliewicza Dudakowa

4. Relacje świadków: Alojzego Fijoła, Jana Majera, Valentina Maiera, Bernarda Norka

POWRÓĆ DO STRONY GŁÓWNEJ
Dodaj komentarz
Aby uniknąć każdorazowego podawania nicku oraz przepisywania kodu z obrazka, zarejestruj się.
Jeśli masz swoje konto, zaloguj się.
Komentarze
  • ~Migureak
    2017-11-07

    Pastillas Priligy Precio Dosage Zithromax <a href=http://buygenericvia.com& gt;viagra online prescription</a> Comprar Cialis Generico Con Garantia Viagra Teilen

  • ~Migureak
    2017-10-26

    Amoxicillin Anxiety Cephalexin Monohydrate <a href=http://ordercheapvia.com& gt;buy viagra online</a> Silagra Online Shop Viagra Alle Erbe Ultimate Valtrex Discount Program

  • ~Migureak
    2017-10-25

    Levitra Generika Rezeptfrei Bestellen Keflex For Wounds In Dogs <a href=http://ordercheapvia.com& gt;viagra</a> Generic Viagra Side Effects Propecia Periodo Fertil Levitra Nutzen

  • ~Migureak
    2017-10-20

    Buy Levitra Online With Prescription Viagra Effetti Positivi On Line Clobetasol <a href=http://mailordervia.com&g t;viagra</a> Does Amoxicillin Retain Water Viagra Generika Scilla

  • ~Migureak
    2017-10-20

    Buy Levitra Online With Prescription Viagra Effetti Positivi On Line Clobetasol <a href=http://mailordervia.com&g t;viagra</a> Does Amoxicillin Retain Water Viagra Generika Scilla

  • ~Migureak
    2017-10-13

    Vente Cialis 10mg Amoxicillin Not Strong Enough Comprar Cialis En Mendoza <a href=http://levibuying.com> sildenafil tadalafil and vardenafil</a> Cialis 5mg No Prescription Zithromax Take All At Once Viagra For Sale Without Prescription

  • ~Migureak
    2017-09-28

    Achat Viagra Sur Internet Amoxicillin 400 <a href=http://cialtobuy.com>c ialis</a> Vipps Canadian Pharmacy Reviews

  • ~GS
    2017-02-12

    Fest dobry artikel o historii, kiero je malo znano dlo wielu Bieruniikow.